De kunst ligt op straat

De kunst ligt op straat in IJsselstein

Lot en toeval. Deze intrigerende woorden markeren de toegang van een verscholen plantsoen op de hoek van de Nederlandlaan/Europalaan bij de Utrechtseweg in IJsselstein. De opvallende entree van de onopvallende groenstrook maakt deel uit van een kunstwerk van beeldhouwer Hans van Lunteren (1945). Ik ben fan van de hardstenen objecten en loop er regelmatig even langs. Maar over de achtergrond en geschiedenis wist ik niet zo veel. En dat er weinig mensen in IJsselstein bekend zijn met deze bijzondere plek bleek toen ik onlangs een foto plaatste met de vraag: ‘weet jij waar dit is in IJsselstein?’

Van Lunteren kreeg begin 2000 de opdracht van de gemeente IJsselstein om in het verwaarloosde parkje een kunstwerk te realiseren waarin thema’s als tolerantie, democratie en uitwisseling van culturele identiteiten verwerkt moesten worden. Een ontmoetingsplek. Het park fungeerde op dat moment vooral als hangplek voor jongeren uit de buurt. Dat gegeven nam de kunstenaar mee in zijn ontwerp. Het werk moest tegen een stootje kunnen.

Karin Doornbos Liefs uit IJsselstein
Een van de twee toegangen van het park.

Hernhutters

Maar hij liet zich vooral leiden door de geschiedenis van de Hernhutters die zich in het midden van de 18e eeuw in IJsselstein vestigden. Deze van oorsprong Duitse evangelische Broedergemeente stichtte de kolonie ‘s Heerendijk. De evangelisten werden beschouwd als ‘religieuze vluchtelingen’ en kregen dankzij bemiddeling van de baronesse van IJsselstein, Marie Louise van Hessen-Kassel, een landgoed tussen de Hollandsche IJssel en de Noord IJsseldijk tot hun beschikking. De naam ’s Heerendij(c)k zie je terug op de toegangspilaren van Noord IJsseldijk 45. Op nummer 53 bevindt zich het laatste overgebleven gebouw van de nederzetting. Het pand is grondig verbouwd, en de originele vorm is eigenlijk alleen goed te zien vanaf het Jaagpad aan de overkant van de Hollandse IJssel.

Een van de kenmerken van deze eigenzinnige religieuze gemeenschap was dat zij belangrijke beslissingen lieten bepalen door het lot. Zij gebruikten hierbij lotstenen.

Spoor van de Hernhutters langs de NoordIJsseldijk in IJsselstein
Landgoed ’s Heerendijk bevond zich tussen Noord IJsseldijk 45 en begraafplaats de Hoge Akker. De tekst bij het toegangshek van nummer 45 herinnert aan de voormalige Hernhutterskolonie.

Lot of toeval?

Het kunstwerk bestaat uit drie delen. Je loopt het park binnen over iets dat aan een wildrooster doet denken, en zo heeft kunstenaar Hans van Lunteren het ook bedoeld. Hij raakte geïnspireerd door het bladerenpatroon op de grond en verwerkte dit in een constructie van hardsteen en een sierlijk opengewerkte plaat van cortenstaal. In de hardstenen randen staan de woorden ‘lot’ en ‘toeval’ gegraveerd.

Aan beide zijden van het park vind je zo’n rooster. Naast deze twee identieke toegangen bestaat het werk uit een opvallende stenen tafel (lotsbank) en een tussen het groen verscholen zuilengalerij. De beelden geven een impressie van de potten die de Hernhutters gebruikten. De kunstenaar nam de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar (1943 – 2018) als leidraad.

Kunst ligt op straat in IJsselstein
In de zuilenrij zie je de potten die de Hernhutters gebruikten, geïnspireerd op de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar

Kunst in het Kasteelpark

Het werk van Van Lunteren verdient naar mijn idee een prominentere plek. Zijn stijl zou niet misstaan in het Kasteelpark. Met zijn ontwerp in het plantsoen bij de Utrechtseweg heeft hij een stuk historie vertaald naar een geslaagd hedendaags ontwerp. Hij toont hiermee zijn feeling met de geschiedenis van IJsselstein.

Waarom niet de verbinding doortrekken en een aansluitend ontwerp bij de Kasteeltoren realiseren? Het park kan nog wel wat aankleding gebruiken. Daarbij is kunst in de openbare ruimte een belangrijke en laagdrempelige manier om mensen (kinderen) kennis te laten maken met beeldende kunst. Want waar kun je hiervoor straks nog terecht in IJsselstein nu zelfs het lot van het museum onzeker is?

Misschien kunnen gemeente en museum binnenkort eens afspreken bij de lotsbank. Hernhutters be like. Haal er wel eerst even een doekje over. En voor iedereen die nieuwsgierig is geworden: ga vooral eens kijken in het parkje bij de Utrechtseweg!

Kunst in IJsselstein Karin Doornbos
De Hernhutters lieten belangrijke beslissingen bepalen door het lot. Zij maakten hierbij gebruik van lotstenen.

Heb je een opmerking of aanvulling? Post ‘m hieronder in de comments (alleen zichtbaar voor moderator) of stuur een privébericht.

Hans van Lunteren
Boellaardfonds
RHC Rijnstreek Lopikerwaard
CZT Ruimtelijk Advies & Procesmanagement

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

.

Het is stil in de stad

Het is stil in de stad IJsselstein

DE STILLE STAD

Het is stil in de stad
De ochtendzon fluistert
De stadsgracht
weet nog van niets

Maar de lente
laat zich niet kisten
‘Kom spelen!’ roept het Kloosterplantsoen
‘Blijf binnen’, spiegelt het water

Een nieuwe realiteit
De wereld achter glas
Een kleine troost
We slaan ons hier doorheen

Pas goed op jezelf en op elkaar!

xxx Liefs uit IJsselstein

 

 

 

Things to do in IJsselstein when it’s hot

warm in IJsselstein

Code oranje, het Nationale Hitteplan is in werking getreden: wat is het warm. En er is voorlopig geen zicht op lagere temperaturen of regen. De één vindt het heerlijk, de ander snakt naar verkoeling. Hoe overleef je de hitte in IJsselstein? Ofwel: things to do in IJsselstein when it’s hot.


#TIP 1

Een heerlijk wandeling door het Paardenlaantje met Liefs uit IJsselstein
Paardenlaan IJsselstein

Een wandeling door het schaduwrijke Paardenlaantje
Behoeft nauwelijks toelichting. Deze prachtige lindes (tilia europaea) staan op de Bijzondere Bomenlijst van de gemeente IJsselstein. Ze hebben cultuurhistorische waarde. De oorsprong van de bomenlaan ligt in 1880. Heb jij ze wel eens geteld? Volgens de gemeentelijke website zijn het er 155. Tel ze gerust eens na tijdens een heerlijke schaduwrijke wandeling.


#TIP 2

Werk van Atelier Van Lieshout in en rond de Kasteeltoren

Een bezoek aan de Kasteeltoren
De dikke 16de-eeuwse muren weten wel hoe ze ongewenste elementen tegen moeten houden. Een heerlijke koele plek dus. En niet onbelangrijk: er is op dit moment een must see expo van Museum IJsselstein te zien. ‘Vrijplaats bij MIJ’. Van woensdag t/m vrijdag zijn er rondleidingen. In het weekend kun je op eigen gelegenheid gaan kijken. Je kaartje koop je bij het Museum aan de Walkade, hier begint ook de expositie. (N.B. niet actueel!)


#TIP 3

Historische Kruidentuin bij het Vestingplantsoen aan de Walkade in IJsselstein
De Historische Kruidentuin aan de Walkade

Thee in de tuin
We blijven even aan de Walkade, want daar wordt op zondag 4 augustus door Eetbaar IJsselstein weer een heerlijke ‘Thee (met vlinders) in de tuin’ georganiseerd. Een terugkerend fenomeen waar je zeker een keer geweest moet zijn. Ondanks de verwijderde buxussen is de tuin nog steeds prachtig om te zien, en fijn om in te vertoeven. Prima te combineren met tip 2. (N.B. niet actueel!)


#TIP 4

Liefs_uit_IJsselstein Karin_Doornbos
Oude Sint Nicolaaskerk aan het Kronenburgplantsoen

Een bezoek aan de Sint Nicolaaskerk (welke dan?)
We hebben er maar liefst twee. De neogotische Sint Nicolaasbasiliek (1887) aan de Sint Nicolaasstraat bij de stadsgracht. In de zomermaanden (juni t/m september) worden hier elke zaterdagmiddag speciale rondleidingen van 14.00 – 16.00 uur gegeven.

En de (foto) laat-gotische Oude Sint Nicolaaskerk (1307) met de schitterende toren van architect Allesandro Pasqualini, aan het Kronenburgplantsoen. Van april t/m september is deze kerk elke zaterdag voor publiek geopend van 14.00 – 16.30 uur. Ook heerlijk koel!


#TIP 5

Varen door de stadsgracht van IJsselstein
Voorbereidingen voor de Instavaart met Uit in IJsselstein in 2016

Varen door de stadsgracht
Het kan weer! De boten gingen in 2018 bij een brand verloren. Maar Vrouw Berthe en Heer Gijsbrecht zijn weer in de vaart. Kijk op de website van Stichting Yselvaert voor de vaartijden. Ook leuk: een Zomeravondvaart met de Historische Kring IJsselstein (HKIJ)


#TIP 6

Foto: Pixabay

Een verkoelend ijsje dan maar?
Wij eisen ijs. Aan Liefs uit IJsselstein is dit niet besteed, maar vele (betrouwbare!) bronnen melden dat er op diverse plekken in IJsselstein heerlijk ijs te verkrijgen is. Bijvoorbeeld bij Luigi tegenover de molen.


#TIP 7

Hond zwemt in Nedereindse Plas IJsselstein
Zwemmen in de Nedereindse Plas

Zwemmen in de Nedereindse Plas?
Beter van niet. Zelfs voor de hond is het niet echt een goed idee. Maar een paar keer per jaar moet kunnen.


#TIP 8

Euh….heb jij nog een verkoelende tip?
Post ‘m hieronder of op de Facebookpagina van ‘Liefs uit IJsselstein’. Met een (door jou gemaakte) foto uiteraard.

©Tekst en foto’s (tenzij anders vermeld):
Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

 

ZOOO mooi!

Liefs uit IJsselstein spot kleurrijke werken in de etalage bij Zomo

Aan de Doelenstraat 12 vind je lunchroom ‘Zo lekker, zo mooi’. Een initiatief van Zomo IJsselstein. Zomo biedt kleinschalige woonvoorzieningen en dagbesteding aan volwassenen met een verstandelijke beperking.

Liefs uit IJsselstein luncht bij Zomo
Foto: De lunchroom in de Doelenstraat (2014)

Je kunt er uitstekend lunchen, en ook de catering is een aanrader. Ze maken overheerlijke hapjes voor je (bedrijfs)feest. En de zelfgebakken appeltaart is…. mjammie!

Maar er gebeurt nog veel meer bij Zomo. Vlak naast de lunchroom zat voorheen het werkcentrum waar creativiteit en artistiek talent alle ruimte krijgen. Het werkcentrum is inmiddels verhuisd naar de Utrechtsestraat 16.

De creatieve uitspattingen zijn nog wel te bewonderen aan de Doelenstraat. Vanochtend liep ik langs de etalage van de lunchroom en spotte een paar prachtige kleurrijke werken. Daar word je toch heel vrolijk van?

Liefs uit IJsselstein spot kleurrijke werken in de etalage bij Zomo
Foto: wie gaat er mee naar zee?

 

Liefs uit IJsselstein ziet kleurrijke werken bij Zoma
Foto: Color me happy!

Lunchroom ‘Zo Lekker’ is van maandag t/m vrijdag per week geopend van 09.30 tot 16.00 uur voor koffie of thee met huisgemaakte lekkernijen en lunch.

Doelenstraat 12
3401 DV IJsselstein
Tel: 030 765 0100
www.lunchroomzolekker.nl

©Tekst en foto’s:
Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

 

Winter in IJsselstein: het feest der pootjes

pootjes in de sneeuw Liefs uit IJsselstein
pootjes in de sneeuw in IJsselstein
Track & Trace bij het Kobaltpad

Winter. Niet voor iedereen een onverdeeld genoegen. Sneeuw, kou, gladheid, trams die niet rijden en andere ongemakken. Voor onze viervoeters is het een groot feest. Poes heeft razendsnel door dat het jachtgebied via de bevroren sloot ineens een flink stuk groter is geworden, en overal zie je honden door de sneeuw rennen en rollen.

Het mooiste aan dit witte landschap zijn alle pootjes. Hondenpootjes, poezenpootjes, mensenpootjes. Ineens is zichtbaar waarom de hondenneus zo intensief de grond besnuffelt. Poezenpootjes! Track & Trace. Terwijl ik typ is de sneeuw al bijna verdwenen en zijn de sporen gewist. Winter 2019: het waren twee fantastische dagen!

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.