Laten we er een potje (poëzie) van maken!

teksten en poezie Liefs uit IJsselstein

Inspiratieloos swappend langs de diverse socialemediakanalen, tref ik tussen alle herfstkleuren een bericht waar ik meteen blij van word. Iets met poëzie. ‘Zo’n idee dat ineens in je hoofd ontstaat en je eerst uit moet voeren voor je verder kunt’, schrijft Mariola Dirkzwager (schrijver en dichter) op haar Instagram. En het zorgt voor een kettingreactie. Ook ik wil er meteen mee aan de slag, dit mooie initiatief delen.

Het is inmiddels een week later. Dingen. Je weet hoe dat gaat. En ik wilde de verdere ontwikkelingen even afwachten. Vandaag zaniken regen en wind tegen de ramen, het is gemeen koud, de verwarming gaat zelfs voor de eerste keer aan. Uitgelezen weer voor een gedicht of een blogje. Of een blogje over een gedicht.

Men neme
Het idee is even simpel als briljant. Je neemt een gedicht, knipt de zinnen en woorden los en stopt de woorden in een potje. ‘Zo, nu jij!’ Mariola gebruikte voor dit project een gedicht dat ze zelf schreef, en daagt jou uit om van de losse woorden een eigen poëtisch huzarenstukje te fabriceren. Haal de dichter in jezelf naar boven. Of zoals ze schrijft: ‘ook, of vooral, voor schrijvers die nog niet weten dat ze dichter zijn’.

Bestellen
Het project is inmiddels gerealiseerd. Je kunt het potje bestellen via de website van Mariola. Leuk om te geven (schoencadeau!) of om jezelf op te trakteren. Nieuwsgierig geworden? Check die website voor jouw potje poëzie en andere verhalen. De voorraad is beperkt, op = op. En nee, ik krijg geen commissie, al is me -ter inspiratie- wel een potje aangeboden. Ik overweeg een carrière als influencer. 😉

Veel puzzel- en poëzieplezier! En… laat vooral zien wat je ervan gemaakt hebt.

Liefs uit IJsselstein

©Tekst: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.
Foto’s: Mariola Dirkzwager / Comhairle

info@liefs-uit-ijsselstein.nl

Een nieuwe herfst

Liefs uit IJsselstein met fotograaf Marieke Gaymans

Joe, daar zijn we weer! De hoogste tijd om de (schrijf)draad weer op te pakken. Door een reorganisatie bij DPG Media moest een aantal lokale kranten vrezen voor het voortbestaan. Ook Zenderstreeknieuws ontkwam niet aan veranderingen. Inmiddels is er duidelijkheid: Zenderstreeknieuws gaat door. Niet meer bij DPG, maar bij de nieuwe uitgever Kontakt Mediapartners.

Het is even wennen, voor zowel de redactie als de lezers, maar het goede nieuws is dat alle freelancers (waaronder uw eigen blogger) onderdak hebben gevonden bij de nieuwe samenwerkingspartner. Ondanks alle veranderingen is en blijft Zenderstreeknieuws natuurlijk ‘de enige echte’. Ik mocht aftrappen met een leuk bezoek aan fotograaf Marieke Gaymans in haar nieuwe Kunstgarage (zie foto’s). Hoe dat is afgelopen lees je hier.

En… ook weer zin om het bloggen voor ‘Liefs uit IJsselstein’ op te pakken. Plannen genoeg. Een nieuwe herfst, een nieuw geluid.

Een nieuwe herfst, een nieuw culturele seizoen in IJsselstein
Marieke Gaymans & de Kunstgarage op de foto voor Zenderstreeknieuws. Foto: Karin Doornbos


We zijn begonnen!
Het culturele seizoen is begonnen. Post-pandemie nog met de nodige mitsen en maren, maar er gebeurt weer wat in ’t stadje. Na de officiële opening van de Kunstgarage in het weekend van 3/4 september, is het een week later Monumentenweekend. Heerlijk rondneuzen in ons culturele erfgoed. Ook het Zendstation (voormalig Nozemagebouw) is van de partij. Tijdens het open monumentenweekend op 11 en 12 september 2021 zet het Zendstation zijn monumentale deuren voor iedereen open.

Kunstcafé
Uniek hierbij is de samenwerking met het Kunstcafé. Onder de naam KiHZ (Kunst in Het Zendstation) vindt tijdens het open monumentenweekend de tweejaarlijkse expositie van deze kunstenaarsgroep in het monumentale Zendstation plaats. Fotograaf Bernadet de Prins maakte speciaal voor deze gelegenheid een aangrijpende fotoserie met als titel ‘Alles van waarde. Wat je behoudt als je verliest’. Benieuwd welke IJsselsteinse kunstenaars er nog meer exposeren? Check het hier.

👉 Vergeet niet om een tijdslot te reserveren.

Het Zendstation in IJsselstein opent zijn deuren tijdens Open Monumentenweekend
Foto: Het Zendstation

Mevrouw Klein Sprokkelhorst in de tuin
En een beetje stiekem -ik wist in ieder geval van niets- blijkt de organisatie van Mevrouw Klein Sprokkelhorst (die van de fameuze kerstavonden) op 11 september een ‘Verborgen Tuinenroute’ in petto te hebben. Het programma ziet er veelbelovend uit. Tijdens ‘De Verborgen Tuinen’ kun je zo’n 40 privétuinen bezoeken. Prachtige locaties met volop theater, muziek, dans, poëzie, beeldende kunst en meer. En… vrij toegankelijk voor cultuurliefhebbers.

Waar dan?
De activiteiten vinden plaats in de binnenstad en daarbuiten, bij onder andere de Achtersloot, de Groenedijk, de Benschopperweg, Hogebiezen en de Poortdijk. Download de plattegrond via de website van Sprokkelhorst of haal een uitvouwbaar exemplaar in de binnenstad bij één van de winkeliers. Ook in de tuinen kun je op 11 september een plattegrond meenemen voor de rest van je route van die dag.

👉 Tip: plan je route van te voren. Er zijn veel activiteiten die echt de moeite waard zijn.

De verborgen tuinen van mevrouw Klein Sprokkelhorst in IJsselstein
Een veelbelovende opvolger van de kerstavond van mevrouw Klein Sprokkelhorst: Verborgen Tuinen.

Veelbelovend
En dit is maar een kleine greep uit alle fijne activiteiten. Laat het weten als je zelf een leuke (culturele) activiteit organiseert of weet. Het lijkt een veelbelovende herfst te worden in IJsselstein. Zin in!

©Tekst en foto’s (tenzij anders vermeld): Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

info@liefs-uit-ijsselstein.nl

 

Creatief door Corona

Expositie Museum IJsselstein Anoek Steketee foto Karin Doornbos bij molen de Windotter

‘Ik heb superveel respect voor Corona’ om met de woorden van fenomeen Famke Louise te spreken. Maar de (recente) maatregelen van ons kabinet zijn op z’n zachtst gezegd nogal ondoorgrondelijk. Zo moesten onlangs musea, theaters en bibliotheken de deuren weer tijdelijk sluiten, zijn de cafés en restaurants al een tijdje dicht, terwijl we wel met 400 mensen in een vliegtuig naar Curaçao mogen zitten. Code confused.

Heel vervelend voor de lokale (horeca)ondernemers die zich zo hebben ingespannen om hun zaak corona-proof te maken. En als je ergens niet heel erg bang hoeft te zijn om het virus op te lopen, is het in een museum, theater of bibliotheek waar de coronaregels zorgvuldig in acht worden genomen met tijdslots en reserveringen.

Update: volgende week mogen de culturele instellingen weer open, horeca blijft voorlopig gesloten.

De snertstraat van Brasserie 1560 in IJsselstein
De ‘snertstraat’ van Brasserie 1560 | Foto: Annemiek de Graauw

Snertstraat
Gelukkig laten IJsselsteiners zich niet zo makkelijk uit het veld slaan. Plan B treedt al snel (weer) in werking en er ontstaan mooie en creatieve initiatieven. Zo heeft Brasserie 1560 de snertstraat in het leven geroepen. Hier kun je -geheel in winterse sferen- terecht voor een beker warme erwtensoep voor
onderweg. Ook kun je lekker ’thuis uit eten’ via veel restaurants. Zelfs een IJsselsteins Ontbijtje laten bezorgen behoort tot de mogelijkheden.

Check hier het overzicht met tips en adressen waar je lunch, borrel en diner kunt bestellen, afhalen of laten bezorgen.

Herfst in de Kapellestraat in IJsselstein Liefs uit
De Kapellestraat in herfstsfeer | Foto: Karin Doornbos

Coronakilo’s
Met al die heerlijke happen liggen de coronakilo’s natuurlijk op de loer. Maar ook daar is een oplossing voor. Er is namelijk enorm veel moois te zien in ons pittoreske stadje. Maak eens een fijne wandeling door het herfstdecor van de historische binnenstad en geniet van de kleurenpracht van bladeren en bomen. Of volg het spoor van de Hernhutters. Ook kun je je op diverse plekken laven aan kunst- en fotografieprojecten. De kunst ligt op straat in IJsselstein.

Bijzondere fotoprojecten
In het Molenplantsoen (foto boven) is op dit moment het fotoproject ‘Staatloos’ van fotograaf Anoek Steketee te bewonderen. Deze fotoserie was eerder te zien in het Rijksmuseum. En… als je nog niet bent geweest, loop dan ook even langs het Kronenburgplantsoen waar rond de Oude Sint Nicolaaskerk, de indrukwekkende fotoserie ‘I want to break free’ van Bernadette de Prins te bekijken is.

Kijk omhoog!
En wat doet die veelkleurige vlag daar op de Pasqualini-toren? Het is de World Flag van kunstenaar Sarah van Sonsbeeck. Met het project World Flag voegt ze de kleuren van alle vlaggen in de wereld samen. Voor IJsselstein combineerde Van Sonsbeeck de IJsselsteinse en de Nederlandse vlag. Ze hoopt met haar werk tegenwicht te bieden aan het ‘ieder voor zich denken’. Op diverse plekken in de stad is werk van Sarah van Sonsbeeck te zien. De buitenkunst is onderdeel van de expo ‘Empathie’ van Museum IJsselstein.

Worldflag van Sarah van Sonsbeeck | Foto: Karin Doornbos

Rondleiding op je telefoon
Je kunt natuurlijk ook een stadswandeling maken met een (gratis) audiotour die je heel simpel op je phone kunt downloaden. De audiotours bevatten een routekaartje met verhalen en foto’s. De verhalen spelen automatisch af als je in de buurt komt van een monument of bezienswaardigheid.

Geniet bijvoorbeeld van IJsselstein by night met de audiotour Verlichte Stadswandelingen of download de Beeldenwandeling. Voor de kids is er een spannende speurtocht en vanaf 15 november de Sint Zoektocht. Corona of niet: in IJsselstein is áltijd iets te doen!

©Tekst en foto’s (tenzij anders vermeld): Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein. info@liefs-uit-ijsselstein.nl

Veroordeeld

Fotoexpositie in IJsselstein

‘I want to break free’. Het verhaal van vier vrouwen in een Albanese gevangenis, vastgelegd door documentair fotograaf Bernadet de Prins. Ze bracht samen met journalist Paulien Bakker vier weken door in een vrouwengevangenis in Tirana. Een spannende reis met als resultaat een serie indrukwekkende portretten. De foto’s zijn te zien in een buitenexpositie bij de Oude Sint-Nicolaaskerk in het Kronenburgplantsoen in IJsselstein.

Veroordeeld, fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein
Schrijnende verhalen
En zo sta je op een druilerige dinsdagochtend tijdens een wandeling met de hond, oog in oog met Mella, Lola, Dori, Vera en hun veelal schrijnende verhalen. Een aantal foto’s had ik al eens gezien.

De fotoserie van de vrouwen in de Ali Demi-gevangenis verscheen eerder in o.a. de Volkskrant en Opzij. Maar in deze setting, op megaformaat in een IJsselsteins plantsoen, stijgen de beelden boven zichzelf uit. Tegelijkertijd is het bijzonder hoe de portretten blenden met de omgeving. Alsof ze er horen te zijn.

Veroordeeld, fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein

Dader en slachtoffer
De geportretteerde vrouwen hebben een aantal dingen gemeen. Ze behoren tot een sociale onderklasse en ze hebben bovengemiddeld veel pech gehad bij hun pogingen om iets van het leven te maken. Ze zijn zowel slachtoffer als dader. Met vrouwenrechten is het slecht gesteld in Albanië.

De vrouwen zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf onder omstandigheden die niet te vergelijken zijn met de Nederlandse situatie. Ver weg van hun kinderen, familie en geliefden. Als ze straks buiten de gevangenismuren zijn begint een nieuw gevecht. Maar hier hebben ze elkaar. Op de foto’s komen ze krachtig en zelfbewust over. Bijna happy.

Veroordeeld, Fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein
Mensenfotograaf
Enorm bewonderenswaardig dat je als buitenstaander het vertrouwen van een groep gedetineerden in een vreemd land met een andere cultuur weet te winnen. Dat lukt alleen als je oprechte belangstelling voor je onderwerp hebt. De kracht van mensenfotograaf Bernadet de Prins.

De vier weken samen met de vrouwen hebben een band gecreëerd en dat zie je terug in de beelden. De vrouwen lijken volkomen ontspannen voor de lens van De Prins.

Fotografie expositie in IJsselstein
Empathie
Een bezoek aan deze buitenexpo is een absolute aanrader. Je hoeft niet te reserveren of een ticket te kopen. Loop er gewoon eens langs als je in de binnenstad bent.

De fototentoonstelling is onderdeel van de najaarsexpositie van Museum IJsselstein. ‘Empathie | Geen mens is een eiland’. Het verhaal van Bernadet en de vrouwen van gevangenis Ali Demi sluit hier perfect bij aan.

Fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein

Bekijk ook de website van Bernadet de Prins: www.bernadetdeprins.nl

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

Over kunst valt niet te twisten. Of wel?

kunst aan de walkade door liefs uit IJsselstein

IJsselstein en kunst in de openbare ruimte: altijd spannend. Het lijdend voorwerp is in dit geval de sokkel met daarop het werk ‘Bommelbonk’ van IJsselsteins kunstenaar Wim van Sijl. Plaats delict: hoek Walkade/Walstraat. Van Sijl heeft hier sinds vier jaar zijn expositieruimte Coal.2.

Eind 2017 kreeg hij toestemming van de gemeente om op de parkeerplaats naast het raam van het voormalige woonhuis een sokkel met wisselende kunstwerken te realiseren. De sokkel werd feestelijk onthuld door cultuurwethouder Peter Bekker. Na een jaar zou er een evaluatie plaatsvinden. So far, so good. Zou je denken.

kunst kater aan de Walkade in IJsselstein
Kunstkater? Voordeur Coal.2 aan de Walstraat

Parkeren of kunst?
Helaas heeft de kunstenaar onlangs te horen gekregen dat de overeenkomst wordt beëindigd. Uit een door de gemeente gehouden enquête onder omwonenden zou blijken dat een nipte meerderheid het kunstwerk (weer) wil inruilen voor een parkeerplaats. Wim heeft op zijn beurt ook een enquête gehouden met (surprise!) een hele andere uitslag.

Altijd plek
Ik ken niet alle ins- en outs. En ik weet niet wat de vraagstelling bij de enquête van de gemeente is geweest (‘Wilt u meer of minder kunst?’) en parkeren in de binnenstad ís een heikel punt. Zoals in elke binnenstad. Daarom heeft de gemeente IJsselstein in al haar wijsheid op nog geen drie minuten lopen van de Walkade een prachtige parkeergarage gerealiseerd. Het goede nieuws: daar is altijd plek.

Juridische stappen
Er lijkt dus weinig reden om een relevante culturele bijdrage te offeren voor één parkeerplaats. Van Sijl is vooralsnog niet van plan om de sokkel te verwijderen. De gemeente overweegt nu juridische stappen.

kunst aan de walkade door liefs uit IJsselstein
Coal.2 presenteert op dit moment werk van Véroon van den Heuvel

Broedplaats voor kunst en creativiteit
De Walkade is mede dankzij inspanningen van mensen als Wim van Sijl de prachtige en unieke plek die het nu is. Eén van de mooiste straatjes van IJsselstein. Al decennialang een broedplaats voor kunst en creativiteit. Laat dit vooral zo blijven.

Open Kunstzondag

Niet voor niets wordt er elke eerste zondag van de maand een Open Kunstzondag gehouden. Kunstenaars Charles Lagendijk, Angenelle Thijssen en Wim van Sijl openen hun deuren voor iedereen die wel eens een kijkje in de keuken van een kunstenaar wil nemen. ‘Je bent van harte welkom om vrijblijvend te komen kijken, ruiken en voelen, aldus Charles Lagendijk.

kunst van Charles Lagendijk aan de walkade door liefs uit IJsselstein foto Angelique van Lierop
Charles Lagendijk achter de piano. Foto: Angelique van Lierop

Rondje Walkade
Klim in de benen of pak de fiets en doe een fijn rondje Walkade. Grijp in ieder geval je kans om het gewraakte werk van Van Sijl te bekijken. En oordeel zelf. De sokkel staat naast Walstraat 6 op de Walkade.

Update: De rechter heeft besloten dat het kunstproject moet wijken voor een parkeerplaats (AD)

Bezoek de ateliers op Open Kunstzondag: 6 september, 4 oktober, 1 november en 6 december 2020 van 13.00 tot 17.00 uur.

©Tekst en foto’s (tenzij anders vermeld): Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

De kunst ligt op straat

De kunst ligt op straat in IJsselstein

Lot en toeval. Deze intrigerende woorden markeren de toegang van een verscholen plantsoen op de hoek van de Nederlandlaan/Europalaan bij de Utrechtseweg in IJsselstein. De opvallende entree van de onopvallende groenstrook maakt deel uit van een kunstwerk van beeldhouwer Hans van Lunteren (1945). Ik ben fan van de hardstenen objecten en loop er regelmatig even langs. Maar over de achtergrond en geschiedenis wist ik niet zo veel. En dat er weinig mensen in IJsselstein bekend zijn met deze bijzondere plek bleek toen ik onlangs een foto plaatste met de vraag: ‘weet jij waar dit is in IJsselstein?’

Van Lunteren kreeg begin 2000 de opdracht van de gemeente IJsselstein om in het verwaarloosde parkje een kunstwerk te realiseren waarin thema’s als tolerantie, democratie en uitwisseling van culturele identiteiten verwerkt moesten worden. Een ontmoetingsplek. Het park fungeerde op dat moment vooral als hangplek voor jongeren uit de buurt. Dat gegeven nam de kunstenaar mee in zijn ontwerp. Het werk moest tegen een stootje kunnen.

Karin Doornbos Liefs uit IJsselstein
Een van de twee toegangen van het park.

Hernhutters

Maar hij liet zich vooral leiden door de geschiedenis van de Hernhutters die zich in het midden van de 18e eeuw in IJsselstein vestigden. Deze van oorsprong Duitse evangelische Broedergemeente stichtte de kolonie ‘s Heerendijk. De evangelisten werden beschouwd als ‘religieuze vluchtelingen’ en kregen dankzij bemiddeling van de baronesse van IJsselstein, Marie Louise van Hessen-Kassel, een landgoed tussen de Hollandsche IJssel en de Noord IJsseldijk tot hun beschikking. De naam ’s Heerendij(c)k zie je terug op de toegangspilaren van Noord IJsseldijk 45. Op nummer 53 bevindt zich het laatste overgebleven gebouw van de nederzetting. Het pand is grondig verbouwd, en de originele vorm is eigenlijk alleen goed te zien vanaf het Jaagpad aan de overkant van de Hollandse IJssel.

Een van de kenmerken van deze eigenzinnige religieuze gemeenschap was dat zij belangrijke beslissingen lieten bepalen door het lot. Zij gebruikten hierbij lotstenen.

Spoor van de Hernhutters langs de NoordIJsseldijk in IJsselstein
Landgoed ’s Heerendijk bevond zich tussen Noord IJsseldijk 45 en begraafplaats de Hoge Akker. De tekst bij het toegangshek van nummer 45 herinnert aan de voormalige Hernhutterskolonie.

Lot of toeval?

Het kunstwerk bestaat uit drie delen. Je loopt het park binnen over iets dat aan een wildrooster doet denken, en zo heeft kunstenaar Hans van Lunteren het ook bedoeld. Hij raakte geïnspireerd door het bladerenpatroon op de grond en verwerkte dit in een constructie van hardsteen en een sierlijk opengewerkte plaat van cortenstaal. In de hardstenen randen staan de woorden ‘lot’ en ‘toeval’ gegraveerd.

Aan beide zijden van het park vind je zo’n rooster. Naast deze twee identieke toegangen bestaat het werk uit een opvallende stenen tafel (lotsbank) en een tussen het groen verscholen zuilengalerij. De beelden geven een impressie van de potten die de Hernhutters gebruikten. De kunstenaar nam de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar (1943 – 2018) als leidraad.

Kunst ligt op straat in IJsselstein
In de zuilenrij zie je de potten die de Hernhutters gebruikten, geïnspireerd op de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar

Kunst in het Kasteelpark

Het werk van Van Lunteren verdient naar mijn idee een prominentere plek. Zijn stijl zou niet misstaan in het Kasteelpark. Met zijn ontwerp in het plantsoen bij de Utrechtseweg heeft hij een stuk historie vertaald naar een geslaagd hedendaags ontwerp. Hij toont hiermee zijn feeling met de geschiedenis van IJsselstein.

Waarom niet de verbinding doortrekken en een aansluitend ontwerp bij de Kasteeltoren realiseren? Het park kan nog wel wat aankleding gebruiken. Daarbij is kunst in de openbare ruimte een belangrijke en laagdrempelige manier om mensen (kinderen) kennis te laten maken met beeldende kunst. Want waar kun je hiervoor straks nog terecht in IJsselstein nu zelfs het lot van het museum onzeker is?

Misschien kunnen gemeente en museum binnenkort eens afspreken bij de lotsbank. Hernhutters be like. Haal er wel eerst even een doekje over. En voor iedereen die nieuwsgierig is geworden: ga vooral eens kijken in het parkje bij de Utrechtseweg!

Kunst in IJsselstein Karin Doornbos
De Hernhutters lieten belangrijke beslissingen bepalen door het lot. Zij maakten hierbij gebruik van lotstenen.

Heb je een opmerking of aanvulling? Post ‘m hieronder in de comments (alleen zichtbaar voor moderator) of stuur een privébericht.

Hans van Lunteren
Boellaardfonds
RHC Rijnstreek Lopikerwaard
CZT Ruimtelijk Advies & Procesmanagement

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

.