De kunst ligt op straat

De kunst ligt op straat in IJsselstein

Lot en toeval. Deze intrigerende woorden markeren de toegang van een verscholen plantsoen op de hoek van de Nederlandlaan/Europalaan bij de Utrechtseweg in IJsselstein. De opvallende entree van de onopvallende groenstrook maakt deel uit van een kunstwerk van beeldhouwer Hans van Lunteren (1945). Ik ben fan van de hardstenen objecten en loop er regelmatig even langs. Maar over de achtergrond en geschiedenis wist ik niet zo veel. En dat er weinig mensen in IJsselstein bekend zijn met deze bijzondere plek bleek toen ik onlangs een foto plaatste met de vraag: ‘weet jij waar dit is in IJsselstein?’

Van Lunteren kreeg begin 2000 de opdracht van de gemeente IJsselstein om in het verwaarloosde parkje een kunstwerk te realiseren waarin thema’s als tolerantie, democratie en uitwisseling van culturele identiteiten verwerkt moesten worden. Een ontmoetingsplek. Het park fungeerde op dat moment vooral als hangplek voor jongeren uit de buurt. Dat gegeven nam de kunstenaar mee in zijn ontwerp. Het werk moest tegen een stootje kunnen.

Karin Doornbos Liefs uit IJsselstein
Een van de twee toegangen van het park.

Hernhutters

Maar hij liet zich vooral leiden door de geschiedenis van de Hernhutters die zich in het midden van de 18e eeuw in IJsselstein vestigden. Deze van oorsprong Duitse evangelische Broedergemeente stichtte de kolonie ‘s Heerendijk. De evangelisten werden beschouwd als ‘religieuze vluchtelingen’ en kregen dankzij bemiddeling van de baronesse van IJsselstein, Marie Louise van Hessen-Kassel, een landgoed tussen de Hollandsche IJssel en de Noord IJsseldijk tot hun beschikking. De naam ’s Heerendij(c)k zie je terug op de toegangspilaren van Noord IJsseldijk 45. Op nummer 53 bevindt zich het laatste overgebleven gebouw van de nederzetting. Het pand is grondig verbouwd, en de originele vorm is eigenlijk alleen goed te zien vanaf het Jaagpad aan de overkant van de Hollandse IJssel.

Een van de kenmerken van deze eigenzinnige religieuze gemeenschap was dat zij belangrijke beslissingen lieten bepalen door het lot. Zij gebruikten hierbij lotstenen.

Spoor van de Hernhutters langs de NoordIJsseldijk in IJsselstein
Landgoed ’s Heerendijk bevond zich tussen Noord IJsseldijk 45 en begraafplaats de Hoge Akker. De tekst bij het toegangshek van nummer 45 herinnert aan de voormalige Hernhutterskolonie.

Lot of toeval?

Het kunstwerk bestaat uit drie delen. Je loopt het park binnen over iets dat aan een wildrooster doet denken, en zo heeft kunstenaar Hans van Lunteren het ook bedoeld. Hij raakte geïnspireerd door het bladerenpatroon op de grond en verwerkte dit in een constructie van hardsteen en een sierlijk opengewerkte plaat van cortenstaal. In de hardstenen randen staan de woorden ‘lot’ en ‘toeval’ gegraveerd.

Aan beide zijden van het park vind je zo’n rooster. Naast deze twee identieke toegangen bestaat het werk uit een opvallende stenen tafel (lotsbank) en een tussen het groen verscholen zuilengalerij. De beelden geven een impressie van de potten die de Hernhutters gebruikten. De kunstenaar nam de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar (1943 – 2018) als leidraad.

Kunst ligt op straat in IJsselstein
In de zuilenrij zie je de potten die de Hernhutters gebruikten, geïnspireerd op de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar

Kunst in het Kasteelpark

Het werk van Van Lunteren verdient naar mijn idee een prominentere plek. Zijn stijl zou niet misstaan in het Kasteelpark. Met zijn ontwerp in het plantsoen bij de Utrechtseweg heeft hij een stuk IJsselsteinse historie vertaald naar een geslaagd hedendaags ontwerp.

Waarom niet de verbinding doortrekken en een aansluitend ontwerp bij de Kasteeltoren realiseren? Het park kan nog wel wat aankleding gebruiken. En kunst in de openbare ruimte een belangrijke en laagdrempelige manier om mensen (kinderen) kennis te laten maken met beeldende kunst. Want waar kun je hiervoor straks nog terecht in IJsselstein nu zelfs het lot van het museum onzeker is?

Misschien kunnen gemeente en museum binnenkort eens afspreken bij de lotsbank. Hernhutters be like. Haal er wel eerst even een doekje over. En voor iedereen die nieuwsgierig is geworden: ga vooral eens kijken in het parkje bij de Utrechtseweg!

Kunst in IJsselstein Karin Doornbos
De Hernhutters lieten belangrijke beslissingen bepalen door het lot. Zij maakten hierbij gebruik van lotstenen.

Heb je een opmerking of aanvulling? Post ‘m hieronder in de comments (alleen zichtbaar voor moderator) of stuur een privébericht.

Hans van Lunteren
Boellaardfonds
RHC Rijnstreek Lopikerwaard
CZT Ruimtelijk Advies & Procesmanagement

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

.

Durf jij het aan?

Karin Doornbos_Fotowedstrijd_ IJsselstein_ 2010
 
Meedoen met de IJsselsteinse Fotowedstrijd?

Oktober 2010. Het is een stralende dag. De lucht is strakblauw. IJsselstein bestaat dit jaar 700 jaar. Ik loop door de stad met mijn Canon compactcamera in de aanslag. Ik heb gelezen dat er een fotowedstrijd georganiseerd is, en ik besluit dat ik een poging ga wagen. Meedoen met een fotowedstrijd? Moi? En het is niet zomaar een wedstrijd, het is dé IJsselsteinse Fotowedstrijd. Deze fotografie-challenge wordt al een aantal jaar met veel enthousiasme door internetondernemer Martin Planken georganiseerd.

Winnaar-Fotowedstrijd-IJsselstein-2006-Michiel-Abel-Ganzen-op-de-Overtoom
©Fotowedstrijd IJsselstein – Michiel Abel, Ganzen op de Overtoom (2006)

Voor altijd verbonden met de geschiedenis
Ik heb wel eens winnende foto’s in Zenderstreeknieuws zien staan. De foto van de stadsganzen is me het meeste bijgebleven. Eén van de ganzen is een tijdje na de fotowedstrijd op een verschrikkelijke manier om het leven gebracht in een uitgaansnacht. (Zijn die daders ooit gepakt?). De beesten bivakkeerden al jaren in de stadsgracht aan de Overtoom. De overgebleven gans is naar een opvang gebracht. Dankzij de fotowedstrijd zijn stadsgans Kees en partner in ieder geval voor altijd vereeuwigd in de historie van IJsselstein. Maar ik dwaal af.

Fotowedstrijd-IJsselstein-20017-Peter-Vos-De-eerste-kopkans
©Fotowedstrijd IJsselstein – Peter Vos, De eerste kopkans (2007)
 
Dit wordt ‘m!
Het valt nog niet mee om een goed onderwerp te bedenken. Het thema van de fotowedstrijd 2010 (700 jaar IJsselstein) biedt genoeg ruimte voor een mooi plaatje, maar ik kom er niet uit. Ik loop door de Kerkstraat naar huis en dan valt mijn oog op de Oude Sint Nicolaaskerk. De schitterende toren, het hek met de spinnendraden, de blauwe herfstlucht. Ik voel in een split second: dit wordt ‘m!

In de prijzen gevallen
Ongeveer anderhalve maand nadat ik de foto heb ingestuurd, zie ik op een woensdagmiddag ineens mijn naam in Zenderstreeknieuws staan. De vakjury heeft mij een tiende plaats toegekend. En ik kan je verzekeren: dat is kicken. Ik was er superblij mee. Mijn eerste fotowedstrijd en meteen in de prijzen. Tot zover de geschiedenis.

 

Winnaar-Fotowedstrijd-IJsselstein-2008-Tobias-Noordhof-De-grootste-lampionnen-optocht-1
©Fotowedstrijd IJsselstein – Tobias Noordhof, De grootste lampionnen optocht (2008)

Fotowedstrijd 2017: Ontmoet elkaar in IJsselstein
De fotowedstrijd is terug van weggeweest. Yes! Ik loop inmiddels nog zelden met een camera over straat. Mijn telefoon maakt minstens zulke goede foto’s, en die heb ik altijd bij me. Op Instagram kun je via #IJsselstein en #UitInIJsselstein elke dag vele schitterende plaatjes van onze stad bewonderen. IJsselstein heeft een heleboel goede fotografen. Als die allemaal meedoen met de wedstrijd dan staat de jury een pittige uitdaging te wachten. Nieuw dit jaar is de jongerencategorie tot 18 jaar.

 

Het thema van de fotowedstrijd 2017 is: ‘Ontmoet elkaar in IJsselstein’


De jury


De jury: burgemeester Patrick van Domburg (voorzitter), George Terberg, Martin Planken, Mark van der Zouw, Marieke Gaymans, Bart Rietveld, Bernadet de Prins en Peter Vos.


Kom maar op als je durft!

Op zoek naar inspiratie liep ik vanochtend door het stadje. En… ik ben er nog lang niet uit. Gelukkig hebben we nog ruim twee weken om een foto in te sturen. Uiteraard hoop ik dat al mijn fotografie- en Instamatties ook meedoen. Kom maar op als je durft!

Doe je mee?
Meedoen, hoe doe je dat? Ga naar de website van de fotowedstrijd en volg de instructies. Foto’s uploaden kan tussen 25 oktober en 18 november. Je inzending wordt -na controle door de organisatie- binnen een dag op de website gepubliceerd. Zodra je foto op de website staat, kan het publiek op je foto stemmen. De foto met de meeste stemmen wint de publieksprijs. Je mag een foto plaatsen die je al eerder gemaakt hebt, maar het is natuurlijk origineler om een nieuwe foto te maken.

Het thema is: Ontmoet elkaar in IJsselstein. Hier kun je alle kanten mee op. Uiteraard kiest de professionele jury de winnaars van de vakjuryprijs.

De prijzen zijn de moeite waard: je kunt o.a. een rondvlucht boven IJsselstein en een bezoek aan de Gerbrandytoren winnen. Vanaf de toren heb je een spectaculair uitzicht over IJsselstein en de Lopikerwaard.

xX Liefs uit IJsselstein

©Foto’s: Fotowedstrijd IJsselstein. Tekst: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein

Reacties zijn vanzelfsprekend welkom. Je reactie wordt pas na moderatie eventueel gepubliceerd. Als je je reactie privé wilt houden, vermeld dit dan bij je bericht.

 

 

Verslaafd aan Funda

Monumentendag in IJsselstein bij Hofstraat 8 en de Benschopperstraat

Ik moet iets bekennen. Ik ben verslaafd aan Funda. There! I said it. Het is een milde vorm en ik hoef er niet voor behandeld te worden. Lang dacht ik dat ik de enige was die op regenachtige zondagmiddagen als een voyeur vele huizen doorlichtte. Maar niets is minder waar. Er zijn meer mensen met deze afwijking. Volgens een artikel in het Parool is ‘de typische Fundabezoeker een vrouw tussen de 20 en 34 jaar’. Ik reken het goed.

Onbetaalbare huizen
Natuurlijk gaat het niet om gewone rijtjeshuizen. De onbetaalbare en onbereikbare huizen zijn het leukst. Liefst met een fikse monumentale staat van dienst. Met lede ogen moet ik aanzien hoe uiteindelijk het ene na het andere huis verkocht wordt en van Funda verdwijnt. Gelukkig bewaart Facebook alles.

Funda_Hofstraat_Liefs_uit_IJsselstein
Foto: Funda (Facebook) – Hofstraat 8 IJsselstein

Favorieten
Een van mijn favorieten was (en is!) het prachtige zestiende-eeuwse pand aan de Hofstraat 8. Dat had ik graag willen hebben, maar iemand was me voor. Dit enorme monumentale pand heeft een ingang aan de Hofstraat en aan de Kapellestraat. Zolang ik me kan herinneren heeft tapijthandel Brokking er op de begane grond gezeten. En lang daarvoor zat er een school.


Mooie plannen

Een pand met een rijke historie. Het is een van de oudste stenen huizen van IJsselstein. Ik had een heleboel mooie plannen voor dit huis. Op de begane grond in de uitgestrekte open ruimte zou een werkplaats annex atelier annex galerie annex expositieruimte annex allerlei mooie kleinschalige initiatieven komen.

Binnenkijken
Voor bewoning van de tweede en derde verdieping van het voorhuis had ik me graag opgeofferd. Maar het is verkocht. Al een tijdje geleden. Ik heb geen idee aan wie. Er wordt nu druk verbouwd. Hopelijk gaat er iets moois gebeuren op de begane grond. En misschien wil de nieuwe eigenaar wel één van de appartementen aan me verhuren. Voor een zacht prijsje uiteraard. Vandaag mag ik eindelijk binnenkijken.
Het is Open Monumentendag. Ik kan niet wachten.

©Foto’s en tekst: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein


Reacties zijn vanzelfsprekend welkom. Je reactie wordt pas na moderatie eventueel gepubliceerd. Als je je reactie privé wilt houden, vermeld dit dan bij je bericht.

 

 

Buiten de lijntjes kleuren?

IJsselstein Schrijft Karin Doornbos

Op 13 september 2017 trapt IJsselstein Schrijft het schrijfjaar af met de Workshop Creatief Schrijven. Een workshop waarin je buiten de lijntjes schrijft in plaats van ertussen. Loslaten! Het fundament van creativiteit. En de voedingsbodem voor bergen aan inspiratie.

Workshop_Creatief_Schrijven

Kan jouw schrijfcarrière wel een boost gebruiken? Wil jij ervaren wat de mogelijkheden van jouw pen zijn als je alles los laat? Of heb je gewoon zin in een gezellige schrijfavond met een scala aan creatieve schrijfopdrachten? Meld je dan aan voor de bijeenkomst op 13 september 2017 in IJsselstein.

Van 19.30 – 22.00 uur kun je meeschrijven tussen de boeken van Bibliotheek Lek & IJssel, Overtoom 7, IJsselstein. Leuk om je daar te ontmoeten.

De kosten bedragen € 17,50 (incl. BTW, contant betalen).

Aanmelden of meer informatie? Maak dan gebruik van het contactformulier op de website van IJsselstein Schrijft.

Workshop Creatief Schrijven

IJsselstein Schrijft verbindt schrijvers uit IJsselstein en omgeving tijdens verrassende themabijeenkomsten. Met als doel: leren en inspireren!

Iedere avond bestaat uit creatieve schrijfopdrachten, een korte theoretische workshop en ruimte om teksten te delen, feedback te geven en te ontvangen. De avonden zijn los van elkaar te volgen.

Deze workshops van IJsselstein Schrijft worden verzorgd door Mariola Dirkzwager (Comhairle).

Bron: IJsselstein Schrijft

Reacties zijn vanzelfsprekend welkom. Je reactie wordt pas na moderatie eventueel gepubliceerd. Als je je reactie privé wilt houden, vermeld dit dan bij je bericht.