Veroordeeld

Fotoexpositie in IJsselstein

‘I want to break free’. Het verhaal van vier vrouwen in een Albanese gevangenis, vastgelegd door documentair fotograaf Bernadet de Prins. Ze bracht samen met journalist Paulien Bakker vier weken door in een vrouwengevangenis in Tirana. Een spannende reis met als resultaat een serie indrukwekkende portretten. De foto’s zijn te zien in een buitenexpositie bij de Oude Sint-Nicolaaskerk in het Kronenburgplantsoen in IJsselstein.

Veroordeeld, fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein
Schrijnende verhalen
En zo sta je op een druilerige dinsdagochtend tijdens een wandeling met de hond, oog in oog met Mella, Lola, Dori, Vera en hun veelal schrijnende verhalen. Een aantal foto’s had ik al eens gezien.

De fotoserie van de vrouwen in de Ali Demi-gevangenis verscheen eerder in o.a. de Volkskrant en Opzij. Maar in deze setting, op megaformaat in een IJsselsteins plantsoen, stijgen de beelden boven zichzelf uit. Tegelijkertijd is het bijzonder hoe de portretten blenden met de omgeving. Alsof ze er horen te zijn.

Veroordeeld, fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein

Dader en slachtoffer
De geportretteerde vrouwen hebben een aantal dingen gemeen. Ze behoren tot een sociale onderklasse en ze hebben bovengemiddeld veel pech gehad bij hun pogingen om iets van het leven te maken. Ze zijn zowel slachtoffer als dader. Met vrouwenrechten is het slecht gesteld in Albanië.

De vrouwen zijn veroordeeld tot een gevangenisstraf onder omstandigheden die niet te vergelijken zijn met de Nederlandse situatie. Ver weg van hun kinderen, familie en geliefden. Als ze straks buiten de gevangenismuren zijn begint een nieuw gevecht. Maar hier hebben ze elkaar. Op de foto’s komen ze krachtig en zelfbewust over. Bijna happy.

Veroordeeld, Fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein
Mensenfotograaf
Enorm bewonderenswaardig dat je als buitenstaander het vertrouwen van een groep gedetineerden in een vreemd land met een andere cultuur weet te winnen. Dat lukt alleen als je oprechte belangstelling voor je onderwerp hebt. De kracht van mensenfotograaf Bernadet de Prins.

De vier weken samen met de vrouwen hebben een band gecreëerd en dat zie je terug in de beelden. De vrouwen lijken volkomen ontspannen voor de lens van De Prins.

Fotografie expositie in IJsselstein
Empathie
Een bezoek aan deze buitenexpo is een absolute aanrader. Je hoeft niet te reserveren of een ticket te kopen. Loop er gewoon eens langs als je in de binnenstad bent.

De fototentoonstelling is onderdeel van de najaarsexpositie van Museum IJsselstein. ‘Empathie | Geen mens is een eiland’. Het verhaal van Bernadet en de vrouwen van gevangenis Ali Demi sluit hier perfect bij aan.

Fotografie expositie in IJsselstein blog door Liefs uit IJsselstein

Bekijk ook de website van Bernadet de Prins: www.bernadetdeprins.nl

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

De kunst ligt op straat

De kunst ligt op straat in IJsselstein

Lot en toeval. Deze intrigerende woorden markeren de toegang van een verscholen plantsoen op de hoek van de Nederlandlaan/Europalaan bij de Utrechtseweg in IJsselstein. De opvallende entree van de onopvallende groenstrook maakt deel uit van een kunstwerk van beeldhouwer Hans van Lunteren (1945). Ik ben fan van de hardstenen objecten en loop er regelmatig even langs. Maar over de achtergrond en geschiedenis wist ik niet zo veel. En dat er weinig mensen in IJsselstein bekend zijn met deze bijzondere plek bleek toen ik onlangs een foto plaatste met de vraag: ‘weet jij waar dit is in IJsselstein?’

Van Lunteren kreeg begin 2000 de opdracht van de gemeente IJsselstein om in het verwaarloosde parkje een kunstwerk te realiseren waarin thema’s als tolerantie, democratie en uitwisseling van culturele identiteiten verwerkt moesten worden. Een ontmoetingsplek. Het park fungeerde op dat moment vooral als hangplek voor jongeren uit de buurt. Dat gegeven nam de kunstenaar mee in zijn ontwerp. Het werk moest tegen een stootje kunnen.

Karin Doornbos Liefs uit IJsselstein
Een van de twee toegangen van het park.

Hernhutters

Maar hij liet zich vooral leiden door de geschiedenis van de Hernhutters die zich in het midden van de 18e eeuw in IJsselstein vestigden. Deze van oorsprong Duitse evangelische Broedergemeente stichtte de kolonie ‘s Heerendijk. De evangelisten werden beschouwd als ‘religieuze vluchtelingen’ en kregen dankzij bemiddeling van de baronesse van IJsselstein, Marie Louise van Hessen-Kassel, een landgoed tussen de Hollandsche IJssel en de Noord IJsseldijk tot hun beschikking. De naam ’s Heerendij(c)k zie je terug op de toegangspilaren van Noord IJsseldijk 45. Op nummer 53 bevindt zich het laatste overgebleven gebouw van de nederzetting. Het pand is grondig verbouwd, en de originele vorm is eigenlijk alleen goed te zien vanaf het Jaagpad aan de overkant van de Hollandse IJssel.

Een van de kenmerken van deze eigenzinnige religieuze gemeenschap was dat zij belangrijke beslissingen lieten bepalen door het lot. Zij gebruikten hierbij lotstenen.

Spoor van de Hernhutters langs de NoordIJsseldijk in IJsselstein
Landgoed ’s Heerendijk bevond zich tussen Noord IJsseldijk 45 en begraafplaats de Hoge Akker. De tekst bij het toegangshek van nummer 45 herinnert aan de voormalige Hernhutterskolonie.

Lot of toeval?

Het kunstwerk bestaat uit drie delen. Je loopt het park binnen over iets dat aan een wildrooster doet denken, en zo heeft kunstenaar Hans van Lunteren het ook bedoeld. Hij raakte geïnspireerd door het bladerenpatroon op de grond en verwerkte dit in een constructie van hardsteen en een sierlijk opengewerkte plaat van cortenstaal. In de hardstenen randen staan de woorden ‘lot’ en ‘toeval’ gegraveerd.

Aan beide zijden van het park vind je zo’n rooster. Naast deze twee identieke toegangen bestaat het werk uit een opvallende stenen tafel (lotsbank) en een tussen het groen verscholen zuilengalerij. De beelden geven een impressie van de potten die de Hernhutters gebruikten. De kunstenaar nam de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar (1943 – 2018) als leidraad.

Kunst ligt op straat in IJsselstein
In de zuilenrij zie je de potten die de Hernhutters gebruikten, geïnspireerd op de potten uit de collectie van stadsarcheoloog Remy Ooyevaar

Kunst in het Kasteelpark

Het werk van Van Lunteren verdient naar mijn idee een prominentere plek. Zijn stijl zou niet misstaan in het Kasteelpark. Met zijn ontwerp in het plantsoen bij de Utrechtseweg heeft hij een stuk historie vertaald naar een geslaagd hedendaags ontwerp. Hij toont hiermee zijn feeling met de geschiedenis van IJsselstein.

Waarom niet de verbinding doortrekken en een aansluitend ontwerp bij de Kasteeltoren realiseren? Het park kan nog wel wat aankleding gebruiken. Daarbij is kunst in de openbare ruimte een belangrijke en laagdrempelige manier om mensen (kinderen) kennis te laten maken met beeldende kunst. Want waar kun je hiervoor straks nog terecht in IJsselstein nu zelfs het lot van het museum onzeker is?

Misschien kunnen gemeente en museum binnenkort eens afspreken bij de lotsbank. Hernhutters be like. Haal er wel eerst even een doekje over. En voor iedereen die nieuwsgierig is geworden: ga vooral eens kijken in het parkje bij de Utrechtseweg!

Kunst in IJsselstein Karin Doornbos
De Hernhutters lieten belangrijke beslissingen bepalen door het lot. Zij maakten hierbij gebruik van lotstenen.

Heb je een opmerking of aanvulling? Post ‘m hieronder in de comments (alleen zichtbaar voor moderator) of stuur een privébericht.

Hans van Lunteren
Boellaardfonds
RHC Rijnstreek Lopikerwaard
CZT Ruimtelijk Advies & Procesmanagement

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.

.

Weekendje #NoFilter

Brandspuithuisje_overzicht_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos

Da’s een klein beetje gejokt. Een enkele foto is wel bewerkt. Maar bij de meeste foto’s heeft het prachtige septemberlicht elk filter overbodig gemaakt. Dit weekend was een cadeautje. Met als kers op de taart zomaar weer eens een overwinning voor de mannen van het Nederlands elftal. Advocaatje leeft nog.

Verder commentaar lijkt me overbodig. De sfeerplaatjes spreken voor zich. Enjoy!

Brandspuithuisje_zijkant_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos

Stadsgracht_brandspuithuisje_2_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos
Brandspuithuisje_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos
Brandspuithuisje_detail_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos
Molenplantsoen_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos
Doorkijkje_Molenplantsoen

IMG_20170903_140219_478
Havenstraat_bruggetje_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos
Walkade_vestingmuur_Liefs_uit_Ijsselstein_Karin_Doornbos
Walkade_boom_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos
Vestingmuur_Walkade_Liefs_uit_IJsselstein_Karin_Doornbos

©Foto’s en tekst: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein


Reacties zijn vanzelfsprekend welkom. Je reactie wordt pas na moderatie eventueel gepubliceerd. Als je je reactie privé wilt houden, vermeld dit dan bij je bericht.

Betrapt met Berthe

Liefs_ uit_ IJsselstein Karin_ Doornbos

Daar is ze weer. Vrouw Berthe. Een veelvuldig gefotografeerd en besproken onderwerp in IJsselstein. Ze spreekt zelf trouwens ook graag. Via haar Facebookpagina en Twitteraccount. Ik hoor dat mensen haar teksten wijs en poëtisch vinden. Ze heeft dan ook alle tijd om na te denken op haar sokkel onder de kastanje. Eén ding is zeker: ze is intrigerend.

Gotcha!
Dat vond kennelijk ook de fotograaf die ik vanochtend betrapte bij onze Vrouwe van IJsselstein. Alles in het nette hoor. Maar hij stond wel erg dichtbij. Berthe leek het geen probleem te vinden. Ze bleef haar stoïcijnse zelf. Uit de klei getrokken, tot brons gegoten. Maar toch heb ik de fotograaf even stevig aan de tand gevoeld. Wij vrouwen moeten het voor elkaar opnemen.

Pek en veren
De fotograaf blijkt uit Houten te komen. Een vreemdeling. Hij vertelt dat hij weliswaar niet in IJsselstein woont, maar dat zijn familie (tot 300 jaar terug!) wel uit IJsselstein komt. We hoeven hem dus niet met pek en veren de stadspoort uit te jagen. Zijn naam is Jaco Schinkel. Een aardige man. En hij maakt ongetwijfeld veel mooiere foto’s dan ik met mijn telefoon. Het zou me niets verbazen als er binnenkort ergens een prachtige foto van Berthe opduikt.

xX Liefs uit IJsselstein

©Tekst en foto’s: Karin Doornbos / Liefs uit IJsselstein.